Category Archives: Артикль-влак

«Марий ушем» чапмурын мутшо нерген

Калыкыште кумдан каҥашаш темлалтеш

"Марий ушемын" ойыпшо (гербше)Пагалыме марий калык! Кажныже, кӧ эше шке шочмо калыкше, йылмыже верч пеҥгыдын шогымо корно гыч кораҥын огыл, кӧн эше марий чап верч чонжо йӱла!

Чыландамат нине муро текст-влакым каҥашымашке ушнаш ӱжына. Каласыза шке шонымашдам:

– тиде кок почеламут (кызытеш) кокла гыч кудыжо марий илышым, чоным, действительностьым почмаште утларак келшен толеш;
– огыт келше, маныда гын, палемдыза, мо дене ок келше; Читать далее

22 комментария

Filed under Артикль-влак

Кӱлеш мо Шнуйлан шарныктышым шогалташ?

Марий Шнуйым пагалымаш

Чумбылат курыкышто улшо марий тамга. Фото: Юрий ПоповМе чыланат палена, мландӱмбалне тӱрлö калык шке юмыйӱлажым арален да шуктен шога, нунын коклаште марий шке кöргö вий-куатше дене поснак ойыртемалтеш: шкенжым пӱртӱсын икшывыжлан шотла да тудын вийжылан ӱшана, ойго але куанже годым, пӱртӱс лонгашке лектын, Шнуй Юмыжлан кумалын пелешта.

Шнуй Юмо але Кугурак — тиде пӱртӱс дечын Юмын колтымо айдеме. Калык нуным лӱм дене ойлен огыл, сандене тачат Кугураклан кумалме годым Курык Кугыза але Полемдрук манын сöрвален пелешта. Полемдрук – Поро Лемде Курык Кугыза. Читать далее

1 комментарий

Filed under Артикль-влак

«Арбан перевернулся бы в гробу…» –

Альберт Степанов

Альберт Степанов

тыгай руш ойсавыртыш дене тӱҥалына шкенан ты серышнам. Амалже – Йошкар-Олаште илыше марий-влак коклаште манеш-манеш коштеш, пуйто Николай Арбанын 100 ияш лӱмгечыжым палемдаш монденыт улмаш. А вара «Копцев – марий Никулин. Мондалтдыме корно» книга савыталт лекмеке, нимом ышташ ӧрыныт. Но шукак ӧрын шоген огытыл. Налыныт да, «Валентин Колумб лӱмеш рӱдер-тоштерлан» Альберт Степановын книгажым савыктен лукташ ӱмаштак палемдыме бюджет оксам Н.Арбаным шарныме книгам лукташ пуэныт. Тыглай йылме дене каласаш гын, поэт Альберт Степанов деч Николай Арбанлан шупшын налын пуэныт. Тиде шот мо?.. Кунамсек марий тӱняште колышо-влакым мыскылыме койыш озалана?.. Читать далее

6 комментариев

Filed under Артикль-влак

Анатолий Куклин Марий Элыш пӧртылаш ок шоно

Анатолий Куклинын ешыж дене Красноярск кундемыште, Тура посёлкыш, илаш да пашам ышташ кайымыжлан ятыр ий эртен. Но тудо кажне кеҥежым шочмо кундемышкыже толын кая. Тидын дене меат пайдаланена да кажне толмыж еда ужын мутланена. Теният, вашлийде, мутым вашталтыде ышна код. Илышыштыже ала иктаж вашталтыш лийын? У мурым воза мо? Воза гын, нуным кушто да кунам колын кертына? Икмыняр моло йодышланат вашмутым тенданат, пагалыме лудшына-влак, пален налмыда шуэш, очыни. Читать далее

3 комментария

Filed under Артикль-влак, Видео, Музык

«Марий Эл Радион» концертышкыже пурымо годым колашат лиеш

Сӱрем тылзын 28 кечынжын Марий Эл радион концертше лиеш манын возенна ыле. Концерт эртымеке тӱрлӧ шонымашым колаш да окаш логале. Эртарыше-влак лач сайым гына ужыт гын, ик ончышо «Кугарняште» концертыш пурымо годым тӱнчыгашат лиеш ыле ман сера.

Марий Эл радион кеҥежым стадионышто эртарыме концертышкыже чӱчкыдын коштам. Читать далее

1 комментарий

Filed under Артикль-влак, Видео, Музык

Фольклорым тыгат ончыкташ лиеш

Мемнан марий тӱвырана шукыжым шочмо калыкнан фольклоржо дене кылдалтын. Но ала-молан ме тудым эре ик  семынрак, тыглайрак ужына: стилизоватлыме вургемым чиен, мурен-куштена, руш калык семӱзгар оркестрлан але синтезатор дене эстрадылан  семым келыштарена.

Южо еҥ кунамак марий культурышто, литературышто кризис ман воза. Чынжымак, ме эре ик вере тошкештына да фольклорым совет жапысе культпросвет йӱла почеш веле кучылт моштена. Читать далее

3 комментария

Filed under Артикль-влак, Видео, Музык

Китайыште марий урок эртен

Шукерте огыл Китайысе Тунлян 1-ше №-ан кыдалаш школышто марий урокым эртарышым.

Ача-авамат, йолташем-влакат китай икшыве-шамычым марий- влак дене палдараш темлат ыле. Мый эре программа почеш туныкташ тöченам. А теве тыгай йöн лекте! Координаторем Гарфилд лӱман китай ӱдыр Марий Элем, шочмо калыкем нерген каласкалаш йодо. Читать далее

1 комментарий

Filed under Артикль-влак

Пивым мыняре йӱман?

«Илыше» («живое») манме сыра – пастеризоватлыдыме да фильтроватлыдыме напитке. Пастеризацийым черым таратыше да шаркалыше бактерийым пытарышашлан але иземдышашлан ыштат. Тидланже кленчалашке темкалыме ямде сырам 60-80 градус марте ырыктат. Фильтраций – ру деч эрыктымаш – напиткым волгыдемда, яндарракым да моторракым ышта, но пайдале микрофлорым пытара. Читать далее

Оставить комментарий

Filed under Артикль-влак, Тазалык

Марий йылме проблеме нерген рушла ойлена

Йолланде Кужнур школышто марий йылмым 17 ий ончыч тунемаш тÿҥалыныт. Ончалаш гын, тидлан шукат эртен огыл, но ты жапыште кыдалаш школым кокымшо тукым тунем лекмашке шуын.

Шочмо йылмым тунеммаш мом пуа? Кучылтына мо тудым илышыштына, кÿлеш мо тидым ышташ? Читать далее

Оставить комментарий

Filed under Артикль-влак

Репертуар йоча-влаклан келшыше лийшаш

Йочам аралыме тӱнямбал кечым палемдымаш Йошкар-Олаште веле огыл, моло кундемыштат рӱжге эртен.

Теве кодшо рушарнян Угарман областьысе Тонкин район, Оштамоц (Старые Краи) ялыште «Ший оҥгыр» марий эстраде муро кундем-влак кокласе VI фестиваль-конкурс лийын. Тышке Угарман областьысе районла гыч веле огыл, Киров областьысе Кикнур район да Марий Элысе Шернур, Оршанке районла гычат ӱдыр-рвезе-влак миеныт. Читать далее

4 комментария

Filed under Артикль-влак, Видео, Музык