MariUver

15-19 ноябрьыште Марий тӱвыра рӱдер Свердловск кундемысе Красноуфимск районын Приданниково ялыштыже «Шыже да теле жапыште эртаралтше марий йӱла пайрем-влак» регион кокласе семинар-практикумым эртара. Тудо Свердловск да Пермь кундемысе тӱвыра пашаеҥ, марий йылмым туныктышо-влаклан пӧлеклалтын.

Арня жапыште Марий Эл Республик гыч мийыше специалист-влак погынышо-влакым шыже да теле пайрем-влак дене (МарНИИЯЛИ-н кугырак шанче пашаеҥже О.А. Калинина лудеш), пайрем-влаклан келшыше муро (Марий тӱвыра рӱдерын методистше Л.А.Сидоркина), Читать далее →

12 ноябрьыште, 18.00 ш.
Тарту Сылнымут пӧртыштӧ (Tartu Kirjanduse Maja, Vanemuise 19)

Программыште:

1. Автономий налме деч ончычсо пагытыш экскурс  — Сергей Никифоров

2. Марийской автономии 90 лет. Потери и приобретения от автономизации марийского края –Евгений Суслов (политикшанче кандидат, Йошкар-Ола)

3. Йӧратыме Марий Элем  — марий йоча-влак Читать далее →

Ӹлет-ӹлет мам ат уж? Тевеш, ӹнде, мары культурына дӓ йӹлмӹнӓ доно традици семӹнь финн-угр сӓндӓлкӹштӹ моло агы, а тӧрӧк Парижӹн INALCO (Institut national des langues et civilistions orientals) институтыштыжы хытыренӹт. Тенге 05-06 ноябрь мӓмнӓн халыкнан историштӹжӹ у ашкылым ӹштӹмӹ, халыкнан культурыжы гишӓн Европын финн-угр сӓндӓлӹквлӓштӹ веле агыл, тенгеок вес сӓндӓлӹквлӓштӓт интересӹм лӹктӹныт. Тидӹжӹм мӓлӓннӓ сӹнгӹмӓшеш, прогрессеш шотлыман. Мӹнь ӹшкежӓт ти кечӹвлӓштӹ ылынам дӓ седӹндонат тидӹ гишӓн мелӹнок сирӓлтем. Читать далее →

Эртӹш ӓрнян кырык мары Википедим инкубатор гӹц лыктыныт дӓ тӹдӹн нормальный режимлӓн ярыктенӹт.

Тидӹжӹм мӓ кого сӹнгӹмӓшеш шотлена, тенге вет туан йӹлмӹнӓм Тӱнӹмбӓлнӹштӹ сек шӹрен- кӹчылтмы энциклопедиштӹжӹ шӹренок ужыт лиэш. Ужыт веле агыл, кӱ шана, тӹдӹн лӹмжӹ туре кнопкым темдӓл, сирӹмӹ ӹлӹштӓшӹмӓт анжал кердеш. Тӹшток кӱвлӓ кырык марла попат, пӓлен нӓлӹн кердӹт. Читать далее →

10 шыжан Марий Тӱрекыште видеомастар-влакын районысо «Тӱрэл-2010» кокымшо видеофильм фестивальышт почылтеш.

Ты гана фестиваль Туныктышын идалыкшылан пӧлеклалтын. Тудым Марий Тӱрек район администрацийын тӱвыра, капкультур да спорт пӧлкажын «Заря» каныме рӱдерже эртара. Ты рӱдерым вуйлатышыже — чапланыше видеомастар, Рушэл кӱкшытан видеофильм фестиваль-влакын лауреатше Иван Герасимов. Иван Ивановичын «Пӱрымаш гыч лаштык» фильмже тений Иркутскышто эртыше «Кол шинча» тӱнямбал фестивальыште эн сай режиссуро паша семын аклалтын да икымше вер дене палемдалтын. Читать далее →

Шыже толмо дене марий калык кӱсотышко кумалаш лектеш. Марий Юмыйӱлан Марий Эл Республикысе Рӱдӧ Юмыйӱла ушем октябрь-ноябрь тылзылаште тыгай кумалтышышке пагален ӱжеш:

14 октябрьыште Морко районын Сап Унжа ял воктенсе отышто мер кумалтыш;
17 октябрьыште Совесткий район Янгранур отышто мер кумалтыш;
24 октябрьыште Мари-Турек район Арбор ялысе отышто мер кумалтыш; Читать далее →

Эртыше арня пайрем мероприятийлан моткоч поян лийын. Кум эстон олалаште, Таллинн, Тарту да Йыхвиште, 23-шо идымын гыч туналын тӱрлӧ концерт, спектакль, семинар, фото-ончер да тулеч молат эртаралтыныт. Чыла тиде ик пайремлан пӧлеклалтын.

Идым тылзын 24-ше кечынже «Эстонийыште илыше калык-влакын кечышт» («День народов Эстонии») эл кӱкшытыштӧ вич ий жап пайремлалтеш. Тиде пайрем эртаралтме вийжым республикын рӱдӧ олаштыже налын. Читать далее →

Ти ӓрнян Хельсинкиштӹ Тӧӧлӧ библиотекышты «Волга» антологин презентаци вады эртӹш, кышкы мары, эрзя, мокша да удмурт авторвлӓн кӹтӹк прозышты дон лыдышвлӓштӹм пыртымы дӓ финн йӹлмӹш сӓрӹмӹ. Цилӓжӹ 14 сирӹзӹ, поэт дӓ эссеист. Марынвлӓ логӹц ик пӓлӹдӹмӹ поэтӹн «Маркеловлан одым», Татьяна Очееван, Владислав Самойлов дон Василий Пектеевӹн лыдышвлӓштӹм дӓ Валери Микорын «Ӹлӹштӓшвлӓ лӹвӓлнӹ шокшы» новеллыжым пыртымы. Антологим Руш Элыштыш финн-угр халыквлӓн сӹлнӹшаявлӓштӹ доно интересуялтшы журналист, колумнист дӓ культура критик Вилле Роппонен (ш. 1977) поген. Читать далее →

Тӱнымбалны кымдан пӓлӹмӹ Изи принц гишӓн кырык марла шайыштшы книгӓ лӓктӓшӹжӹ кок и первиок эче лӓктӹн, но пиш ӹжӓл, кӹзӹ т якте эче ти кого культура факт гишӓн нигыштат сирӹмӹ агыл.

«Йӓмдӹ ли» газетӓт, вӓк, тидӹ гишӓн сирӹдеок коден. «Изи принцӹн» (Le Petit Prince) авторжы француз сирӹзӹ Антуан де Сент-Экзюпери (Antoine de Saint-Exupéry, 29.06. 1900 — 31.07. 1944) ылеш.

«Изи принц» тетя книгӓ семӹнь классифицируялтеш гӹнят, тӹштӹш философи шанымашвлӓжӹ воксьокат тетявлӓлӓн агыл, а коговлӓлӓн адресуялтыт дӓ новеллеш шотлалтеш, кыдым ынгылымашты автор доно рисуйымы иллюстрацивлӓ кого рольым мадыт. Читать далее →

Финн-угор калык-влакын «Самоцветы Прикамья» VII регион-влак кокласе тӱвыра да сымыктыш фестивальышт Пӱрӧ олаште тÿҥалтышым нале да эрлашыжым марий-влак илыме Мишкан да Калтаса кундемлам авалтыш.

Мишкан селаште Караидель район гыч «Ший памаш» ансамбль, Балтач район гыч «Чолга шÿдыр» куштышо калык ансамбль, Краснокам район гыч «Байрам» куштышо тевыкле ансамбль, Мишкан районысо йоча сымыктыш школын “Радуга” тевыкле куштышо ансамбльже, тиде район гычак «Ший памаш» фольклор калык ансамбль, «Мишкан кундем» семӱзгар ансамбль, «Солнышко» йоча куштышо коллектив, «Юго» куштышо коллектив, «Ӱжара» вокал калык ансамбль да «Эрвел» куштышо калык ансамбль мастарлыкыштым ончыктышт. Читать далее →