Кеч-могай кандырам рончен ончалаш гын, коеш — тудо икмыняр йогын гыч шога. Марий калыкын «кандыра» куштымашыжымат калык йÿла, йылме, культура да койыш гыч тÿрлö йогын семын чоҥымо. Тылеч посна куштымашым уста гармоньчо калыкнан эн йöратыме да лишыл марий семже дене сöрастара. Гармоньчын усталыкше ден инструментшын качествыже, иктыш ушнен, куштышо-влакым у тÿняужмашыш луктыт, юзо вий семын чылаштымат авалтат да куштымаш пöрдемыш «вÿден наҥгаят». Читать далее
Category Archives: Артикль-влак
«Кандыра» куштымашын юзо вийже
Filed under Артикль-влак
Салам Российысе Марий самырык тукым!!!
Икымше гана тудо 2009 ийыште Морко районысо Октябрьский посёлкышто эртен, кокымшо слётым Советский районысо Ушнур школ вашлийын. А кызыт Российысе марий самырык тукымын кумшо слётшо Курык марий районысо Эмансолаште эрта. Кундемнан кажне районжо да марий-влакын тӱшкан илыме Пошкырт, Одо, Татарстан республикыла, Виче, Угарман, Свердлов область, Моско да Санкт-Петербург гыч 120 удыр-рвезе погынен. Читать далее
Filed under Артикль-влак
Шочмо йылме але шочмыйылме?
Мемнан йылмына (авайылмына, ончо: венгрла anyanyelv, финнла äidinkieli, эстонла emakeel, кушто anya, äiti, ema “ава” + nyelv, kieli, keel “йылме”; немычла Muttersprache, кушто Mutter “ава” + Sprache “йылме”) урал йылме-влак тӱшкашке пура, тыге венгр, финн, эстон, саам да Россий Федерацийыште илыше вес финнугор да самоед калык-влакын йылмышт дене родо улеш (тидым чыланат сайын палена).
Типологийже дене, але вес семынже, грамматике формо-влак кузе ышталтмым ончен, агглютинатив йылмылан шотлалтеш. Тидыже теве мом ончыкта: Читать далее
Filed under Артикль-влак
Шкетан театрыште эртыше тургымым иктешленыт
29 апрельыште М. Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театрыште Александр Вампиловын «Старший сын» пьесыж почеш «Кугэрге» комедийын премьерыже лие. Залыште калык шыҥ-шыҥ лийын – вет тиде кечынак театр 91-ше тургымжым иктешлыш.
I степенян диплом да путёвкылан сертификатым Российын сулло артисткыже, Марий Элын калык артисткыже Маргарита Медиковалан Читать далее
Filed under Артикль-влак
Чылажат «Кай, кай, Йыванлан» спектакль дене тӱҥалын
М.Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театрын да К.В.Иванов лӱмеш Чуваш академический драматический театрын актёржо-влак ынде ятыр ий унала коштыт, калыклан я марла, я чучвашла спектакль-влакым ончыктат. Тыгай келшымаш ий гыч ийыш пеҥыдем толеш.
1975 ийыште, лу ий ончыч В.В.Луначарский лӱмеш Театральный искусство кугыжаныш институтышто тунемын, М.Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш да К.В.Иванов лӱмеш Чуваш академический драматический театрлашке толшо актёр-влак чуваш да марий калык-шамычлан марла да чувашла спектакль-влакым модын ончыкташ кутырен келшеныт да тиде ий шошымак чуваш артист-влак Йошкар-Олашке Николай Айзманын пьесыж почеш чувашла шындыме «Кай, кай, Йыванлан» спектакль дене унала толыныт. Читать далее
Filed under Артикль-влак
Марий-влак Финляндий мучко мурен коштыныт
Йошкар-Олашке толмыж годым Константин Зайнетдинов газет редакцийышкына унала пурыде ик ганат огеш кай. А унам ме путырак йӧратена — мутым вашталташ йӧным арам ышташ огына тырше. Тиде ганат тыге лие.
— Костя, тый таче гына Финляндий гыч пӧртылынам манын ойлышыч (мутланымаш март кыдалне лийын — Авт.). Тушко могай сомыл дене миенат? Читать далее
Filed under Артикль-влак, Фото-влак
«Шочмо кундемын семже» Моркышто йоҥген (ВИДЕО)
Морко районысо калык усталык, тӱвыра да каныме рӱдерыште Марий АССР культурын сулло пашаеҥже Пётр Павлович Эчейкиным шарныме лӱмеш республик кӱкшытан «Шочмо кундемын семже» фестиваль-конкурс эртен. Тушко Марий Элын чыла кундемже гыч 32 коллектив толын.
Шкекумылан артист-влак ансамбль да посна номер дене калык ончылно мастарлыкыштым ончыктеныт. Шӱвыр-тӱмыр, кӱсле, шиялтыш, гармонь, томбро Читать далее
Filed under Артикль-влак, Видео
Пӱртысым шижше фотосӱретче (ВИДЕО)
Шорыкйол тылзын 25-ше кечынже Йошкар-Олаште Тимофей Евсеев лӱмеш калыкле тоштерыште лӱмлӧ марий фотосӱретче Пётр Васильевын «Идалыкын жапше» посна ончерже почылтын.
Юлсер район, Ярамарий ялеш шочын-кушшо уста марий эше Надежда Крупская лӱмеш пединститутышто тунеммыж годымак фотосӱрет-влакым ямдылаш тӱҥалын. Романтик чонан улмыжлан кӧра тунамсе пӱтынь Совет Ушем мучко эртен, манаш лиеш. Казахстаныштат, Камчаткыштат илен. Читать далее
Filed under Артикль-влак, Видео
Марий йылме дене олимпиаде эртен (ВИДЕО)
Пургыж тылзын 6-шо кечынже Марий университетын «Г» тунемме корпусыштыжо школышто тунемше-влакын олимпиадышт эртен.
Марий туныктеж институт да Марий кугыжаныш университет школьник-влакын йылме шотышто праваштым да калыккультур йодмашыштым шукташ йӧным ыштен шогышо предмет-влак дене виш республикысе (да регион-влак кокласе) олимпиадыш 100 утла еҥым чумыреныт. Читать далее
Filed under Артикль-влак, Видео
Уфаште марий рушарня школ пашам ышта
Тудым Серафима Валитова вуйлата. Канышкечымсе тунемме верын тӱҥ еҥже Серафима Сайметовна «Чолман» газетын йодышыж-влаклан вашештен.
— Серафима Сайметовна, марий рушарня школ кунам пашам ышташ тÿҥалын?
— Тудым почаш Ӱпӧ олан да тысе Октябрьский район администрацийын вуйлатышышт ойым пуышт. Тиде школ эше самырык улеш, йоча-влак 2010 ий январьыште шинчымашым погаш тÿҥальыч. Кажне рушарнян 60 утла йоча уло кумылын, куанен, тышке куржталеш. Читать далее
Filed under Артикль-влак