«Интернационал» дон «Марсельеза» кырык марла

Икäнä Хельсинкин университетӹн библиотекӹштӹжӹ кидӹшкем 1924-шӹ ин Москвашты лыкмы ”Когорак тыменьшӹвлäлäн лыдашышты” книгä вäрештӹ. Авторвлäжӹ, векäт, Эпин дон Григорьев-Эмäш ылыт. Ти книгä гӹц кок кымдан пäлӹмӹ мырын копим ӹштӹшӹм дä ынде ти мырывлäм MariUver-ӹн лыдшывлäжӹ мыралтен кердӹт.

Тидӹ гӹц пасна Шур монгырыштыш Этьвайныр солашты мам ужаш ли, тӹдӹ гишäн сирäлтем. Иктä лу и перви тӹшкӹ хыналаш кенäм ыльы дä Петух Елен докы пурештäш пырышым. Тӹдӹм мӹнь изиэм годшенок яжон пäленäмäт, шотеш пиштен, тидӹм ӹштӹшӹм. Август тӹлзӹ ыльы, садывичӹштӹ олма пиш когон поспеен шӹнзӹн. Тоныжы Свердловск (Екатеринбург) халашты ӹлӹшӹ äкäжӹ хынален дä кудышты олмам пӹчкеден шӹнзä ыльы.

Шая паштек-шая, тидӹ гӹц паснажы иктä кок цäркä олма настойкым подылна дä тенге шонгы папа мӹньӹм вäшлимӹлäнжӹ сусу лин, мырым мыраш пижӹ. Мӹнь вет кырык мары халык мырывлäэтшӹм ам пäлӹ, но школышты тыменьмӹ мырывлäм äштем манын келесӹш. А тыменьӹнжӹ тӹдӹ 1930-шы ивлäнок дä тенге тӹдӹ изи годшаш мырывлäжӹм мыраш тӹнгäльӹ. Сек пӹтäрижок ”Шагалда цымырын”-ым мыралтыш, векäт, варажы ”Интернационал” дон ”Марсельезымат” лыктын пуш.

Ӹшкежӹ пишок öрӹм: изи годым тыменьмӹ мырывлäжӹм ти папа курымжым äшӹштӹжӹ урден, мондыде. Мӹндӹр вäрӹштӹ кого халашты ӹлем гӹнят, мары мырывлä туан халыкем дä туан йӹлмем доно кӹл семӹнь линӹт, Петух Еленӹн äкäжӹ келесäльӹ. Мане, тетя годым тыменьмӹ лыдыш, лыдмы книгä курымеш äшеш кодыт, седӹндонат, шергäкäн кырык марынвлä, äлдок туан йӹлмӹнä доно шукыракым лыдына дä ти яратымашым изи тетявлäлäнäт пуэнä. Нӹнӹ марла лыдаш, сирäш дä мыраш тӹнгäлӹт гӹньӹ, туан халыкнаат курымвлä доно ӹлä лиэш.

ИНТЕРНАЦИОНАЛ
Кӹньӹлдä шудалмыш лӹмдӹмӹвлä,
Цилäн шужен ӹлӹшӹвлä!
Шӹдешкен ышна пыдыраныш,
Кого вырсыш мäмнäм ӱжеш!

Пӹзӹртӹлмäшӹм пыдыртенä,
Тидӹм тӹнгжӹ гӹцок лыкшаш;
Ӹлӹмäшнäм угӹц ӹштенä:
Пачыштылшы вуеш лиэш!

Тидӹ лиэш пӹтäртӹш,
Ик век ӹштӹмӹ вырсы!
Интернационалеш
Цилä халык тäрвäнä!

Иктäт мäмнäм ак ытары-
Кугижä, йымы, патырат!

МАРСЕЛЬЕЗА
Тошты ӹлӹмäш гӹц мä карангына,
Ял пыракнажымат пачкенä!
Шöртньӹ идоллан мä ана кымал,
Кугижäн лӹмжӹмäт ӹненä кол.

Шӱмбелнäвлä докы мäжӹ кенä,
Шужышывлä сага мä линä;
Ярдымашвлäлäн мä согоньленä,
Кредäлäш мä нӹнӹм ӱжӹнä.

Тäрвäнӹдä, кӹньӹлдä пäшäзӹвлä!
Тышманда ваштареш шагалда!
Вӹрйӱшӹвлäм халык рашкалты!
Äлдок, äлдок, äлдок, äлдок кенä!..

Валери Аликов,
”Цикмä” журналын редакторжы
.

Оставьте комментарий

Filed under Артикль-влак

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s