«У вийын» пашаже чарнен шогалын манаш лиеш…

«Кап-кыл денат, чон денат ару лияш…»

tokpulatovСамырык-влакын «У вий» ушемыштым жаплан вуйлатыше Владимир Токпулатовын тыгай мутшо деч вара тудым, чынжымак, утларак пагалаш тӱҥалат. Чимарий шӱлышан улмыжо вигак шижалтеш. Тыгай ласка кумылан рвезе поро гына лийын кертеш. Мутат уке, шуко нелылык дене тӱкнашыже перна.

-«У вийын» пашаже чарнен шогалын манын каласаш лиеш. Ушемын кугу опытан вийже каен, а самырык-шамыч тышке толаш огыт вашке. Мемнан ушемна «Чумбылат сугынь» походышто, шыже кумалтышыште, тюрк-финн-угор лагерь ыштыме жапыште шке полышыжым пуэн. Но чон шукырак ышташ йодеш. Шкенан дене у самырык вийым ужмо шуэш. Садланак газет гочат тидым каласем. «У вийын» сайтышкыже пурен, тушто могай пашам ыштен шогымым, могай национальный проект-влакым илышыш шыҥдараш лиймым пален налаш лиеш. Адресше тыгай: u-vi.ru, тыгак мый денем кылым lidemir@mail.ru электрон почта гоч кучаш йöн уло.

Володя шкеже Марий кугыжаныш университетын тӱвыра да сымыктыш факультетыштыже шинчымашым пога. Ончыкыжым калыктӱвырашанчызе* лияш шона. Икманаш, ойырен налме профессийже тудын чон йодмыжлан келша, молан манаш гын рвезе марий культурым жапла, пӱртӱс дене чак кылым куча. Тылеч посна спортымат моткоч йöрата: кидвий кучедалме секцийыш коштеш.

— Мый таза кöргö чон дене илаш, яндар чонан лияш тыршем. Тачысе самырык тукым тидын шотышто томамрак, манаш лиеш. Шукынжо шке ойыртемалтше тӱсыштым йомдареныт, шотанже эшеат шукырак лийыт гын, сайрак ыле. Телевидений дене ончыктымо уда программа-влак нунын вуйыштым пудыратат, тыгак ача-аваштынат ончен куштымаште, шӱм-чоныштым пойдарымаште титакышт уке огыл. Молан манаш гын икшывым изинек пеҥгыде кидыште кучет гын, тудо йоҥылыш корныш ок шогал, — чон почын каласыш Володя.

Тыгай шомак деч вара рвезе нерген эше утларак пален налме шуо. Володя шке жапыштыже Йошкар-Олаште, Уста йоча-влаклан президент интернат-школышто, тунемын. Тушто сӱретлаш кумылаҥын. Сӱретлашыжат марий онар-влакым: Акпатырым, Чумбылатым — йöратен. Тылеч посна пу гычат тӱрлö настам пӱчкеда, ненченат ышта. Кызытше тиде паша изиш öрдыжтырак кодын. Икымше верыш содыки мер паша лектеш. Мер пашак Володям марла яндаррак мутланаш туныктен, молан манаш гын тудо Йошкар-Олаште шочын, санденак марла сайын кутырен огыл. Но марий чонан улмыжак тудым «У вийышке» конден.

— Мер паша шукылан туныкта, пеҥгыде уш-акылан, ончыко ужын моштышо, виян, чулым лияш тарата, — каласыш рвезе.

Паша паша дене, а ончыкыжым мом шона, йöратымаш чонжым волгалтара мо?

— Йöратыме ӱдырем уло, тудын дене ынде шукертак келшена. Изиэм годым военный лияш шоненам ыле, ала эше тиде шонымашкем пöртылам. Вузым тунем пытаремат, армийыш миен толам, вара корнем военный могырыш такырташ шонем. Молан? Военныйлан пачеран лияш шукырак йöн уло, тыгак кугыжанышат полышым пуа, чонемланат тидыже лишылрак, — каласыш Володя Токпулатов.

— Мемнан страницын унаже-влак мучашлан тыланымашым каласат, тый самырык тукымлан, марий калыклан мом тыланет ыле?

— Калыкна тек сайын, келшен, ваш-ваш полшен, икте-весылан эҥертен ила!  Самырык тукым ушан-шотан кушшо, тунемже, кугуракым жаплыже!

Л.ШАБДАРОВА

Налмывер: «Марий Эл» жаплышташ

*калыктӱвырашанчызе — этнокультуролог

11 комментариев

Filed under Артикль-влак

11 responses to “«У вийын» пашаже чарнен шогалын манаш лиеш…

  1. Опанас

    Помыжалтман изиш — теле эртен вет! Мом маскала мален киеда 🙂 Шошо, самырык улыда, айста пашалан кыртмен пижса. Nuori Karjala деч тунемман: могай грамотный, чулым улыт.

  2. Афанасий

    «У вийын» кызытсе вуйлатышыжым Володя Токпулатовым пушкыдо верже гыч нуж дене колталтыман! :))) пашам нимынярат ок ыште!

  3. Опанас

    «У вий» — тиде мер ушем але рушлаже «общественный организаций». Тушко калык шкевуя (добровольно) ушнен, садлан чыла вуйлатыше деч гына вучен кийыман огыл. Ушемын кажне тыглай еҥжат шоналтышаш мом тудо лач ыштен кертеш. Садлан «У вий» калыклан чылалан тарваныман, вуйлатыше вуйлатышаш 🙂

  4. Афанасий

    чын ойлет! Тольык Володя Токпулатовже нимынярат ни вуйлатен, ни самырык тукымым почешыже наҥгаен ок мошто! пырля тунемше йолташыже-влак тудым «волчонок-одиночка» маныт…

  5. Афанасий

    Вот Владимир Козлов, Василий Петров да моло тале вуйлатыше лийыныт!

  6. Ой

    Петров тале? Мом тудо ыжтенже У вийыште да Мафунышто? Черле марий. Калык ончык лектын еҥ аракам налын вот мый конденам да давай марий-шамыч (финно-угор) тидын тудын верч йӱына да туда сюда да ме марий, финно-угор-влак крутые! Пормыла ызген чоҥештылеш кызыт вроде Эстонийште. Йӱкшӧ шуко тудын деч, а мом тудо конкретно ыштен?

  7. Mr Petrov from Estonia, ( Василек-Пеледыш)

    :=)))
    Оҥай кутырмаш!

    Жапыштыже илыш оҥай ыле, кызыт кутырмаш гына оҥай. Мэр паша тиде куштылгыжак огыл, тидын дене илыман, ылыжман, уке гын, паша ок кай. Вуйлатышым тараташ куштылго огыл, тудын шке шинчаончалтышыже лийшаш. Лидер лияш пеш неле, кажне кечын кугу шонымаш паша, поснак тӱнямбал кӱкшытытштӧ.
    У вий тиде МАФУНын рӱдӧ кышкарже, ушемым чоҥымаште У Вий негызым пыштен. тидым мондыман огыл.
    Мемнан годым паша шолеш ыле, молан манаш гын, мемнан туныктышовлак виян лийыныт (поэт, писатель, мэр-политик, профессорвлак, аналитик , онаеҥвлак да т.м.) Мутлан мый кӱшыл шинчымашым вузышто чылт марла налынам (марий образований). Ик могыр гыч кугешнем, но глобализаций жапыште тиде шагал. Мыйын шонымаште але марийвлак акрет годсо шке кугезе йӱлан келгытше гыч ситышын вийым коштал налын огытыл, огыт пале, кузе тидым ышташ.

    Финн-угор самырык толкынышто марийвлакын алят позиций кодеш, но самырыквлак але виянже шагал.

    P.S.
    Конкретне мый нимом ыштен омыл, но йолташвлак дене пырля шуко мом ме ыштенна, молан манаш гын ме пырля лийынна. «Ой» эше изат нерген тыгайым кутыраш нолнэр улат 🙂

  8. Vova Tokpulatov

    салам! ӱчашаш огеш кӱл, чылан сай улыда 😉
    икте весым пагалаш кӱлеш, мари шагал кодыныт

  9. Увиец

    Вася, мом нино шорык-шамыч дене базаришь, нуно тылат завидоватлат.
    Тыгай уровеньыш але молодежь кокла гыч иктат не поднимался.
    Ме тый денет гордимся. Давай тол Марий элыш, а то марийцев зачморили конкретно тыште.

  10. Чирмишхан

    Увиец, пеш оҥайын марла кутыреда. Шортмем шуэш…

  11. Марий-шамыч, возыза аватмут деч посна. Аватмутан шонымаш-влак кораҥдалтыт.