Марий Элыште калык вургем пайрем эртен

Шыжа тылзын 24–25 кечылаштыже Йошкар-Олаште «Калык вургем пайрем унала ӱжеш» регион-влак кокласе фестиваль эртен, увертара «Марий Эл» газет.

Россий калык-влакын икоян улмо идалыклан пӧлеклалтше пайремыш Марий Эл, Башкортостан, Татарстан, Коми республикла, Пермь, Киров кундемла, Санкт-Петербург да Чалле (Набережные Челны) олала гыч кидмастар ден калык вургемым ямдылыше-влак чумыргеныт.

Фестиваль Йыван Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжын Калыкле сымыктыш гимназийыштыже почылтын.

Коло наре коллекций гыч эн ойыртемалтшыжым вес кечын Яков Эшпай лӱмеш Марий кугыжаныш филармонийыште гала-концертыште уэш калык ончыко луктыныт.

Фестивальын участникше-влакынат пашашт ойыртемалтше, шке калыкын ойыртемже дене палдарыше лийыныт. Теве, мутлан, Звенигово калык кидмастар пӧртын «Унавий» студийжын «Калык-влакым ушышо шӱртӧ» коллекцийыштыже (авторжо – Надежда Майкова, икымше степенян лауреат) Угарман, Киров областьлаште, Пермь кундемыште, Татарстан Республикыште да Марий Элысе Провой велне илыше марий-влакын вургем ойыртемыштым ужын кертынна.

Курыкмарий районысо Йоласал тӱвыра да кидпаша пӧрт ӱдырамаш костюм коллекцийым «Угыч ургымаш. Саманын йӱксавышыже» (авторжо – Нина Тятюкова, икымше степенян лауреат) манын лӱмден. Курыкмарий кидмастар-влак пайремлан чийыме шем мыжерым, тувырым, ончылсакышым да тӓнгӓн кайтаным XX курым кыдалысе вургем ден сӧрастарышым ончен ямдылымышт дене кумылым савыреныт.

Шанчызе-этнолог, историй науко кандидат Тамара Молотован тошто фотокартычкыже-влак ден возымо материалжылан эҥертен, нуно «Акпарсын наследникше-влак» коллекцийым ямдыленыт (авторжо – София Крючкова, кумшо степенян лауреат). Пӧръеҥ вургемын модельжат, тӱсшат кызыт чиен кошташ келшен толшо.

Морко районышто тӱрлышӧ студий икмыняр уло. Ты ганат кажныже гаяк фестивальыш ушнен, но гала-концертлан Чодраял гыч «Тӱрлемӱдыр» студийын (кумшо степенян лауреат) жаплан келшыше сценылык вургем коллекцийжым ойырен налыныт. Ошо да ошалге куэм гыч ургымо тувыр ден костюмлан марий тӱран галстук, сумка, алга да кидшол пеш келшен толыт. Тыгай вургем марий пайремыш каяш ямдылалтше-влаклан лач келшен толеш.

Йошкар-Ола гыч Надежда Акиеван дизайн-студийже «Вӱдкайык-влак» («Водоплавающие») коллекцийым (икымше степенян лауреат) темлен. Тудым кидмастар Олимпий резерв спорт школын тунемшыже-влак Роман Акиев ден Леонид Ятмановын полшымышт дене илышыш шыҥдарен. Рвезе-шамыч коктынат илышыштым спортын иймаш видше дене кылденыт, тӱрлӧ таҥасымаш гыч медаль ден кубокышт ятыр, а яра жапыште усталык пашам шуктат.

– Рвезе-влак модым эскерат, тудын дене келшышын вургемым ямдыленыт, а мый тушко этношӱлышым пуртенам – марий тӱрым ешаренам, вӱдыштӧ ийын коштшо-влакын образыштым ончыктышо тамга дене сылнештаренам, – ойла Надежда Акиева. – Калык вургем пайремыш кокымшо гана ушненам, тудо тӱрлӧ кундемысе мастар еҥ-влакын пашаштым ужаш да у шонымашым илышыш шыҥдараш полша.

Самырык-влакын коллекцийышт жюри председатель, калык вургемым погышо да шымлыше, сымыктышшанче кандидат, Моско кугыжаныш тӱвыра институтын профессоржо Сергей Глебушкинлан чот келшенат, кидмастарлан спецприз дипломым кучыктен.