X Марий калык погын лишемеш

Mari_pogynВашке шочмо калыкна шкенжын черетан съездышкыже чумырга. Кузерак вара ме тудым вашлийына: мыняре калыкнан чотшо, йылмынан статусшо.

Мландывалне 7,3 миллиард утла айдеме ила. Тышечын пелыже оласе улеш. Эн шуко калык Кытайыште ила (1,3 миллиард). Кокымшо верыште — Индий (1,2 миллиард). Кумшо верыште — АУШ (324 миллион). Россий Федераций индешымше верыште улеш. Тиде кугыжанышыште 146 миллион (111 миллион руш) еҥ ила. Кокла шот дене пӧръеҥ-влак 60 утла ийым илат.

Шӱдӧ нылле куд миллион еҥ гыч 0,6 миллион наре марий-влак улыт. Марий-влак тӱҥ шотышто Марий Эл Республикыште (0,3 наре миллион) да Башкортостаныште (0,1 утла миллион) илат. Каласен кодыман марий-влак тыгак Угарман, Виче, Татарстан, Удмуртий, Урал, Пермь кундемлаште тӱп калыклан шотлалтыт.

Марий Эл Республикын шке Конституцийже, парламентше — Кугыжаныш погын, тистыже, ойыпше, виктерже, вуйлатышыже уло. Марий Элыште кок кугыжаныш йылме уло — тиде руш да марий. Марий Элыште пелыж наре марий-влак илат, шукырак — руш-влак, тыгак татар тӱшка уло.

Марий йылме кугыжаныш йылмылан шотлалтеш гынат,  статусшо руш йылме деч ӱлнырак улеш. Молан манаш гын, руш йылмым вияҥдымаште Россий кугыжаныш чот тырша. Марий йылмым Марий Эл Республикын вуйлатышыже огеш пале, тудым Кугыжаныш погынышто да виктерыште огыт кучылт, манаш лиеш… Марий йылмым школышто шот дене огыт тунем.

Башкортостан Республикыштат марий-влакын позицийышт начар манаш лиеш. Марий-влак ны районым огыт вуйлате, ны ни верысе виктерыште, ны Курултайыште огыт шинче. Туге гынат, пошкырт марий-влакын шке республикысе газетышт уло, марий йылмым школлаште сайын ма удан ма окат.

Угарман да Виче кундемлаште марий-влак йӧршын манаш лиеш «шулен» толыт. Татарстаныште пытартыш лу утла ий жапыште марий-влак изиш да шукемыныт. Каласен кодыман, кызыт Озаҥыште шуко марий ила да пашам ышта. Одо, Урал, Пермь кундемла шотышто каласаш йӧсӧ… Марий-влак тыгак Моско да Питерыште пиалым кычалыт. Шукын, йӱштӧ деч лӱдде, Касвелыште тыршат.

Тений вӱдшор тылзын марий-влак Йошкар-Олаште Х Погыныш чумыргат. Кызытак раш — тиде форумышто пӱсӧ йодышым тарваташ огыт тӱҥал. Молан манаш гын, верысе кучем Кугыжаныш Думыш шыже сайлымаш нерген шона. Марий Погынышто моктеммурым гына мураш лиеш.

Съезд вашеш ик пеш кӱлешан погынымаш кодын. Йошкар-Олаште илыше марий-влак шке мутыштым 26 февральыште каласышаш улыт! Тиде кечын Йошкар-Оласе администрацийын заседаний залыштыже олаште илыше марий-влакын погынымашышт лиеш. Регистраций 15 шагатлан тӱҥалеш, а погынымаш — 16 шагатлан. Регистрацийым эрташ паспорт кӱлеш.

Пӱсӧ йодыш-влакым кучемлан кызытак интернет гоч пуаш лиеш:
http://i-ola.ru/feedback/new.php  Йошкар-Олан мэрийже
http://mari-el.gov.ru/republic/mari/Pages/appeals.aspx  Марий Эл Республикын Виктерже

Алексей Андреев

Фото: mincult12.ru

16 комментариев

Filed under Артикль-влак

16 responses to “X Марий калык погын лишемеш

  1. изерге

    Ой, мо лиеш тыште…. Уло Республик лӱшка. Моло погынымаште изин-изин полицай-влак коеденыт гын, тышкыже ОМОН-ымак кондат докан. Или Церберым.

  2. Аноним

    Путин Кугижа доко ӱжмашым ямдылыман. Да погынымаш пагытыште кидпалым погыман: сита марий калыкым мыскылен илаш!!!

  3. Мнение

    Надо выйти с письмом в Мер Канаш и в правительство,чтобы отменили съезд. Так как идут выборы в делегаты с большими нарушениями… закона о выборах ( согласно устава Мер канаш).

    • изерге

      Мер Канашым Праительство гочын виктарат.Арам мо тиде сьездыш силом пурат районысо Администрацийын аппаратшым вуйлатыше-влак.Шорык кутулан пастух кулеш вет.А ко общественный пашам вуда,нуным тора гычак корандат.Мыняр вере Мер Канаш погынымаш эртен,чыла гаяк тыгай сурет.

      • Аноним

        Погын деч кече ончыч «Марий ушемлан» шке кугу конференцийжым эртарыман

  4. Аноним

    Теве Плотников марий маныт. Ала тудым Йошкар-Ола деч Погыныш делегатыш сайлаш?

  5. Киви

    Спорим что съезд пройдет для всего мира на ура а подавляющее число марийцев правду и ложь этого съезда даже не отличат но почувствуют это через 5-10 лет когда марйский народ при следующей переписи НЕДОСЧИТАЕТСЯ ОЧЕРЕДНЫХ 100 000 МАРИЙЦЕВ НАРОД КОТОРЫЙ НЕ ЖЕЛАЕТ ЗНАТЬ ПРАВДУ ОБРЕЧЕН И ИНЕ ОЧЕНЬ ИНТЕРЕСНО БУДЕТ ПОСМОТРЕТЬ НА КАРТОВ ЧЕРЕЗ 10 ЛЕТ КОГДА ОНИ ОБНАРУЖАТ ЧТО НА БОГОСЛУЖЕНИЕ В РОЩУ ПРИДЕТ КУЧКА ПРИХОЖАН вот не пойму почему молчат КАРТЫ(ОБРУИ))? А!!!!!!!

  6. Аноним

    Киви, для начала в г.Кирове надо открыть марийскую воскресную школу.

    • Киви

      Поверьте мне в Кирове марийцев точно нет это враждебный для мари город он поглощает навсегда как и всякий другой город России

  7. Илья Бирский

    Башкирский Курултайыште армян депутат уло (Армений гыч толшо), а марий уке. Марий ушем марий кандидат-влакым луктеден, но нуным ни татар, ни башкырт, ни руш, ни марий-влак шкешт огыт сайле. Эн марий Мишкан районыштат вуйлатыше гыч марийым коранденыт да татарым шогалтеныт. А кушто кеч ик татар вуйлатыше лиеш гын, тушто вашке гыч вуйлатымаш пашаште чыланат лач татар-влак веле лийыт. Тыге вашке гыч Мишкан районын марий районлан шотлалтмаш пытен кертеш. Марий кокла гыч вуйлатымаш пашашке налыт национал-нигилист-влакым веле, кудышт лач пашадарлан веле аваштымат ужалаш ямде. Тугак керек-могай бюджетный пашаштат нуно веле, кудышт «тише воды, ниже травы» и марийын праваже верч пелешткалаш огыт тошт. Мутлан, «Чолман» кеч марла газет, но ньымыра немыр-влаклан веле пуалтын. Мыйын возымым тушто печатлаш огыт тошт. Да вообще тушто проблемный статьям ужмаш уке. Мишкан район газетынат лу»мжо» шкежак ойла — «Дружба», пуйто «келшымаш» (шолып цель дене -мутым колыштшаным, у»н»ышым ышташ) лач марий-влакланак веле кулеш. 90-ше ийлаште Марий ушемым ыштышна, но проходимец, нигилист, чиновник кашак «чыве сарым» тарватышт(Марий Эл республикын представительже П. Бикмурзин вуйлатен). Кызыт «21 курым марий туня» ассоциацийын представительствыже семын веле Марий ушем Бирскыште кодын. Векат, ушемна гыч кеч кок ен съездышке садикте миен кертыт.

    • Аноним

      Иванов Еврейский (шотан лият гын, марла псевдонимым налаш тептерет сита ыле), ко тыйым съездыш сайла Бирск гыч? Марий ушеметат, енет-влакат тыште уке улыт. Моско марий-влак ончылно шкендым герой гай ончыкташ толашет, но тушечат тыйым садак огыт сайле, пропискетше Бирскыште. Мом тый Бирскыштыже ыштенат вара тынар илыме курымыштет? Молан пашат да тудын лектышыж нерген (мом шке шинча дене ужаш але кучен ончаш лиеш) нимом от возо? Тольык ятлен киет чылажымат, мо гына уло ты туняште. Иктаж марийжым Моско гыч Бирскыш конден ончыктен кертат мо тудлан шке пашатым, верысе ситуацийым?А кулеш ыле тыге ышташ, тыйын шургетым(истинное лицо) нунылан ончыкташ Конечне, тидым ышташ от тошт, потомушто тышке толыт гын, могай шарлатан -пустышка улметым вигак ужыт да пален налыт. Шке газететым лук да ыште , ушо ком кулеш, кузе кулеш. Капка йымал пинеге гай ляпкыше еным калык пагалаш туналеш, шонет?Можыч, тылат ялукым пидаш туналаш кулеш? От шарне?

  8. Аноним

    Илья Бирский, марий-влакым Башкирийыште мо ушен кертеш? Газет огеш ушо, Бикмурзин (республикысе НКА) огеш ушо… ала Башкортостан Республикысе Марий Радиом ыштеда?

    • Аноним

      Марий радио уже уло — тиде Иванов Бирский, только Моско гыч кутыра да нигузе ушен ок мошто ни шке мутшо-влакым, ни калыкым. Шалаташ гына кертеш. Шочмо кундемыштыже авторитетше уке, садлан ляпка шыдыж дене (от комплексов) интерет гоч.

  9. Илья Бирский

    Аноним, арам шыдешкет — мый Марий Элыш и Йошкар-Олаш нигунам толаш ом шоно. Мый Йошкар-Олаште уже иленам, и ныл марий погынын, и моло погын-влакын делегатше лийынам. Мый 1989 ийыште Башкирийыште Марий ушемым ыштыше-влак кокла гыч иктыже улам. Мемнан пашана нерген шуко возымо, и пашанан лектышыже дене Башкортостан марий калык пайдаланен ила. А ко: тидым огеш пале гын — нунын проблемышт. Тидыже лач нунын йо:ршын ниго: улмыштым веле ончыкта. Мылам онай ыле ужаш Тендан пашадам. Тендан паша лектышда кугу мо? Векат, уке, потомушто эсогыл лу:мдам ончыкташ огыда тошт. Тугеже, тендан мутда — яра муторгаж. А мыйын эсогыл мутем, ужамат, ялт пустословий огыл, потомушто чонышкыда керылтын да тендам шургаш, тарванаш, шонаш тарата. Тидыже мыйым куандара веле. Мыланемже вет и тендан пагалымашда, и марий калык деч йо:ршеш нимо ок ку:л — мыйын чыла сай, чыла уло. Мыланем ку:леш тендан и пу:тынь марий калыкын ту:зланымыже. Сандене умбакыжат мый тендам, його-влакым, и чыла молын кутаным, кудышт марий илыш ту:зланымашлан чаракым ыштат, осал мут дене шуркалаш ту:налам. Марий купеш порволен ида йом манын моткоч тургыжланем. А тыгай лу:дыкшо: уло, потомушто тыге шонышо мый веле огыл. Тыланда, шерге аноним-влак, и политический культурыдам, и общий культурыдам но:лталмаште успехым тыланем. Ленинын мутшым ида мондо:»Тунемаш, тунемаш, тунемаш.» Тугак Островскийным:»Ко: ончыко ок кае, тудо кая шенгеке». Таза лийза.

  10. Чолгаеҥ

    Такшым Бирский пеш пӱсӧ да кӱлешан йодыш-влакым нӧлталын. Чынжымак тыге, кузе тудо воза. Садлан Аноним (12.02.2016 в 08:25) сыраш ок кӱл, тый векат «Чолманыште» пашам ыштет да тудын шылатален возымыжлан шум шогалтышыч… Вот тиде мемнан марий-влакын пеш уда койыш: лач вес марийымак веле шудал, вурсен, пызырен моштена, а «поддержать ышташ» да чыла вере марий-влакым шӱшкаш, лукташ — уш-акылна ок сите… Садланак марий тыгай мыскынь калык статусышто кеч Марий Элым нал, кеч Пошкырт кундемым…

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s