Слет марий юнкор-влакым чумырен (ФОТО, ВИДЕО)

"Марий юнкор" слетым почмо годымМарий Элыштына 16 гыч 25 июнь марте юнкор-влакын нылымше слётышт эртен. Тудо «Марий юнкор-2009» маналтын.

Тиде сомыл, чынжымак, чолга еҥым кушташ полша манме шонымашем ты кушкыжмын слётын участникше-влак деке  миен толмеке пеҥгыдемдалте. Вес шонымашат чоныш утыр ласкалыкым пурта: Марий кундемыштына самырык марий ӱдыр-рвезе-влаклан кеҥежым иктеш чумыргашышт йӧн уло – юнкор-влакым куштышо слёт (тылеч ончыч эше усталык дене ойыртемалтше-влаклан журналист Василий Яналовын вуйлатыме сылнымут курсшо ыле).

Тыгай слётыш марий йоча тарванымыж годым сайын пала: кузе тудо тышке логалын да могай сомыл тудым вуча. Усталык. Возымо мастарлыкым шуарымаш. Журналист пашам пален налмаш. Икманаш, тыршымаш. Тугеже «Марий юнкор-2009» слётышко марий йылмым жаплыше эн-эн сылнымутчо шочшына-влак погыненыт. Тидымак слётын вуйлатышыже, «Ямде лий» газетын тӱҥ редакторжо Лидия Семёнова пеҥгыдемдыш.

Марий юнкор-влак сÿретлат— Идалык мучко газет редакцийыш чолган возен шогышо радам гыч ӱдыр-рвезе-влакым ойырен нална. Ме куаненна: республикынан Медведево, Юрино, Курык марий, Килемар районлаж деч посна чыла кундем гыч юнкор-влак толыныт. Тыге 16 июньышто Советский районысо Ӱшнур кыдалаш калыкле* школ пелен лу кечаш слётнам тӱҥална. Тушко 28 икшыве толын.

Радамлен ончалаш гын, ужына: нунын кокла гыч нылытын юнкор-влакын ончыч эртаралтше слётлаштышт лийыныт, сылнымут деке шӱмаҥаш, тудым йӧраташ да чесле тамжым пален налаш, эсогыл туддене пырля илаш-шӱлаш тӱҥалыныт. Каласыман: регион-влак кокласе тыгай слёт 2005 ий гыч эртаралтеш. Тудо Юлсер* районысо Пӧтъялыште, вара Йошкар-Олаште, Морко районысо Кокласолаште лийын. Тений тудым республик кӱкшытыштӧ эртарыме.

17 июньышто слётым айон* почмашке Марий Эл тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министрын алмаштышыже Галина Ширяева, Печать да коммуникаций управленийым вуйлатышын алмаштышыже И.Андреев, Мер Каҥашын еҥже Зоя Дудина, Советский район администраций вуйлатышын алмаштышыже И.Пянькова, верысе «У илыш» озанлыкын вуйлатышыже И.Баранов толыныт да йоча-влакым саламленыт. Тыгодым икшыве-шамыч марий савыктышлан пӧлеклалтше сценкым модын ончыктеныт. Марий юнкорын рольжым Шернур районысо Кукнур школын тунемшыже Витя Алметев устан модын.

Марий юнкорКечывал деч вара слётын вучымо унаже Россий Кугыжаныш Думын депутатше, Мер Каҥашым вуйлатыше Лариса Яковлева лийын. Йоча-влакым саламлымыж годым тудо тышке погынышо-влакым марий интеллигенцийын ончыкылыкшо лийыт манын палемден. Йоча-влак пагалыме еҥлан йодыш-влакым пуэденыт, да варажым слётын кажне участникше усталык паша семын Л.Яковлева дене интервьюм серен.

«Тиде вашлиймаш, — каласкала Лидия Васильевна, — йоча-влаклан моткочак келшен. Икшыве-шамычын возымышт гыч раш: Лариса Николаевна нунын шинча ончылнышт проста, чонеш логалшын каласкалыше да ончыкылыкыш ӱшанлын ончышо айдеме семын сӱретлалтын. Ӱдыр-рвезе-влакын йодыш-шамычыштат оҥай лийыныт. Ик эн шарнаш кодшыжлан «Путин да Медведев дене кидым кученда мо?» манмым шотлаш лиеш. Тыгак Волжский районысо Сотнур школ гыч сылнысемлан шӱман Алина Макарова мурым йоҥгалтарен ончыктен. Вет Лариса Николаевнат шке жапыштыже «Эр» эстрада ансамбльыш коштын. Икманаш, депутат ӱдырамаш поро шарнымашым коден».

Слётым эртараш окса надырым М.А.Кастрен ушем ыштен. Тиде проект почешак 5-9 класслаште тунемше да возымо пашаште шкем терген ончышо ӱдыр-рвезе-влаклан оҥай программа темлалтын. Нуно писатель, журналист да моло усталык еҥ дене вашлийыныт.

Сеҥыше юнорым саламлат«Паша кечына 8 шагатлан зарядкым ыштымаш гыч тӱҥалын, — каласкалат слётын участникше-влак. – Тудым ме черет дене эртаренна. Яра жап годым мечым чуменна, тӱрлӧ темым тарватен мутланенна. А кастене кечын кузе эртымыж нерген шке шонымашнам ойленна. Тыгай погынымашым «Изи тул» манын лӱмдымӧ ыле. Чыла тидыже вашла пален налаш да ончыкылан келшымаш тулым чӱкташ полшен».

Слётын шонымашыже лач юнкор паша дене гына сомылым виктарымаш огыл, тыгак чолгалыкым ончыктымаш, шонкален, каласкален моштымашым вияҥдымаш да мастарлыкым шуарымаш. Журналистика дене лишкырак палыме лияш лӱмлӧ еҥна-влак полшеныт. Журналистика пашан историйже дене палдарыме сынан лекцийым лудаш печать пашан ветеранже П.Краснов толын, поэзий шотышто урокым З.Дудина пуэн, кусарыме пашам Е.Садовин радамлен, йоча-влакым прозо тӱняште Ю.Соловьёв коштыктен, исторический романым возымо шот дене В.Петухов палдарен. Тыгак Россий Писатель ушемын членже, поэтесса С.Григорьева дене вашлиймаш эртен. А газетын шочмыж нерген «Кугарня» газетын обозревательже Э.Терентьева ден А.Эманова каласкаленыт.

Икманаш, сылнымут тӱнян чесле луклажым тарватылме, самырык юнкор-шамычын вуйышкышт шуко уверым пышташ пуымо – лачак тудым варажым самырык тукымын икмыняр ужашыже кумда илыш корныштыжо кучылташ гына тӱҥалже ыле. Молан тыге ойлем? Вет чыланат ужына: ятыр ий сылнымут пасум куралше опытан писатель-поэтна-влак эркын-эркын илыш гыч каят. А нуным мыланна вашталтыман да эше кажне тукымышто писательым кушташ ӱдыр-рвезе чонышто изи тулым кызытак чӱктыман.

Юнкор-влакТакшым организатор-влакын каласкалымышт гоч шижым: йоча-влак марий тӱня дене, тудын сӧраллыкше, поян сылнымутшо да сылнысемже дене илаш ямде улыт. Но тыгодым ончыкылык илыш сомылыштлан ойырен налме пашашт вестӱрлырак: врач, юрист, бухгалтер… лийнешт. Туге гынат кажне кечын лектор-влаклан шуко йодыш пуалтын, икымше интервью, шкешотан статья, вес сынанрак почеламут возалтыныт. А тиддеч вара саскашт эшеат лӧзарак лиеш манын ӱшаныме шуэш. Садланак шуктымо сомылым лекций гына огыл, а лабораторий паша манашат келша.

Радиожурналистика денат паша оҥайын эртен: йоча-шамыч кок кече «Марий Эл радион» вияш эфирышкыже лектыныт да слёт нерген каласкаленыт, вӱдышын йодышыжо-влаклан вашештеныт, а ача-авашт нуным куанен колыштыныт. Вет тыгодым сылнымут пашан нелытшым, марла сайын кутырен моштымашым шке вачӱмбалнетат висет да марий йылмын кӱлешлыкшым утыр шижат.

Тӱвыра программат оҥай да шкешотан меропиятийлан поян лийын. 19 июньышто Кужеҥер районышто верланыше Кӱ курыкыш миеныт да писатель Виталий Петухов дене вашлийыныт гын, тылеч ончыч Советский районысо Шнаран ялыште лиймышт годым писатель Аркадий Крупняковын кийыме верышкыже пурен лектыныт. А вара ты сылнымутчын илышыже, усталык пашаж дене верысе библиотекарь деч шуко материалым налыныт.

Тÿшка фотосÿрет23 июньышто У Торъял районысо Токтарсолашке марий писательница Вера Бояриновалан пӧлеклалтше мероприятийыш ушненыт. Ты сылнымутчо ила гын, 29 июльышто 85 ийым тема ыле. Ӱшнур кундем мучко экскурсийым школ директор В.Галкин эртарен, ӱдыр-рвезе-влаклан поян историй материалым пуэн. Тидыже возымо да калыкым палдарыме пашаште, мутат уке, моткочак кӱлешан. А 22 июньышто ял калыклан концертым ончыктеныт. Тышке икымше кечылаште кумылдымын койшо йочат, ончыч мастарлыкым ончыктыдымо икшыват ушнен, иктаж-могай рольым модын. Чыла нине пашам ворандарымаште «Ямде лий» газет редакцийлан кок вожатый – Вера Петухова ден Света Игнатьева – полшен. Нунын дене пырля слёт утыр оҥай да сымыстарыше тӱсым налын.

Йоча-влакын тӱрлӧ нерген шонкалаш йӧратыше кушмышт, тӱрлӧ йӧн дене шкаланышт псевдонимымат кычалмышт, моло сомылым сайын да лийжак манын ыштымышт, илен-толын, кугу йогыныш ушна да илышлан ямым пурта манме ӱшан уло. Тугеже нуным сылнымут садвечыш пагален ӱжына.

Эльвира Ендылетова

Налмывер: «Кугарня» газет

Фотосÿрет-влакым «Марий Эл» газет да видеом Видео в Марий Эл.ру гыч налме

Оставьте комментарий

Filed under Артикль-влак, Видео

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s