Икымше марий киноактриса Санкт-Петербургышто ила

Икымше марий киноактриса Валентина Смирнова ынде ятыр ий Санкт-Петербургышто ила. Шочмо кундемышкыже чӱчкыдын толын кая. 2007 ийыште тудым «Марий Элын сулло артисткыже» чап лӱм дене палемдышт.

Фильмлаште утларакшым эпизод роль-шамычым веле модеш гынат, садак йоча годсо шонымашкыже шуын. Ынде тудо киноартистка! Адакшым кугу фильмыште изи рольым налашат, ой, моткоч чот тыршаш, кычалаш, чыла вере кошташ, шкем темлаш кӱлеш. Кузерак тудын ты корныжо тӱҥалын? Тидын нерген шукерте огыл Йошкар-Олашке толын коштшо Валентина Васильевна шкежак каласкалыш. Кутырен шинчыме годымак тудын артист койышыжо раш шижалте.

Валентина Смирнова 1941 ий 23 майыште Сотнур селаште шочын. Вара ӱдыр ден аваже (ачашт нуным коден каен), Марий АССР-ысе культурын сулло пашаеҥже Анастасия Федотовна Мочалова, Звенигово районысо Эсмекпляк воктенсе Аркамбал ялыш кусненыт. Тушто ӱдырын аваж могырым коваж ден кочаже иленыт. Валентина Эсмекплякыштак школым тунем лектын.

Ойлат вет: иктаж-мом чотак ышташ шонет гын, уло тӱня тылат полшаш тӱҥалеш. Тыгак лектын Валентина денат. Ӱдыр изинекак шкенжым киноактриса семын ужын. 8-ше классыште «Кӧ лияш шонет?» сочиненийым возымо годымат лач тидымак ончыктен. Но йолташыже-влак ӱдырым воштылыныт веле да тудым ынде «Мемнан киноактрисына» манын лӱмдаш тӱҥалыныт. Валентина кумдан палыме артист-влакын фотографийыштым поген, эсогыл Моско гыч почто денат нунын шем-ош картычкыштым выписатлен шоген.

Тыгодымак аваж деч шыпак оксам поген. Москошко ВГИК-ыш кузе тунемаш пурымо шотышто серышым возен колтен. Тушеч вашештеныт: «Тол, экзаменым кучо, ик верыш — 800 еҥ». Ӱдырым тидат лӱдыктен огыл, тудо корныш тарванаш шонен пыштен. Но аваже шылтыме оксажым верештын. «Ах, тый оксам шолыштат?! Артистлан торашке тунемаш кайынет? Ончал шкендым, вет йӧршеш вожылшо, ӱҥшӧ улат. Пурен от керт гын, уло ял воштылаш тӱҥалеш. Адакшым нимынярат мотор отыл. Тупетым эре кадыртен коштат…», — тыге ава ден кочаже кок шагат наре ӱдырлан лекцийым лудыныт.

Валентина садак шке шонымашыж деч кораҥын огыл. Тыге тудо аваж дене пырля Йошкар-Олашке толын да Йыван Палантай лӱмеш музучилищын хор дирижёр пӧлкашкыже тунемаш пурен, но шыжылан вигак культпросвет училищын театр отделенийышкыже куснен. «Чаманаш гына кодеш, тушто театр актрисалан шинчымашым пешыжак пуэн огытыл. Утларакшым организатор сомыллан туныктеныт, клуб вуйлатышым ямдыленыт. А мый тыгай пашам ом йӧрате. Виешак тунемаш пернен. Тунам М.Шкетан лӱмеш театрын кызытсе зданийжым лач чоҥаш гына тӱҥалыныт ыле. Ме эре тушко полшаш коштынна», — каласкала В.Смирнова.

Тунамак 18 ияш ӱдырым йӧратымаш авалтен. Тудо 19 ияш рвезым йӧратен шынден. «Ондак вет кызытсе гай лийын огыл. Ме эсогыл шупшалалтынат моштен огынал. Шагат наре икте-весе ӱмбак ончен шогенна, вара мый туддеч «Мом тый ӱмбакем тынар ончет?» манын йодынам», — воштылеш актриса. Но ӱдыр икана саде рвезым весе дене ужын. Моткоч чот сырен да Йошкар-Ола гыч каяш шонен пыштен. Жапше годым тудым кудалтен кодышо ачаж деч оксам йодын. Майыште Москош кудалын. Ик вере коштын, вес вере, але театральныйыш экзамен тӱҥалын огыл, илаш вер уке.

Тунам пален налын: лач Йошкар-Олаште икымше марий группым погат. Толын, экзаменым кучаш тӱҥалын. Тудым вигак М.Шкетан лӱмеш театрын тунамсе режиссёржо Сергей Иванов шекланен шуктен. Кокымшо турыш толаш, почеламут ден ойлымашым марла тунемаш да сайын лудаш ямдылалташ кӱштен. Ӱдыр ты жапыште культпросветыште кугыжаныш экзаменым кучен.

Кокымшо тур нерген актриса тыгерак шарналта: «Комиссий член-влак мылам ойлат: «Шоналте, тый пуйто лакированный катам чиенат. А йырым-ваш — лавыра. Йолчиемым лавыртыде, каяш кӱлеш». А мый ик ганат тыгай туфльым ужын омыл. Тудым нӧртыман огыл гын, тугеже ала-мо пеш шергакан да мотор манын шоналтен, этюдым ончыктышым. Комиссийлан пеш келшен.

Кумшо тур. Куд ӱдыр кодынна, но кольым: лач визытым веле налыт. Пеш чот ойгыраш тӱҥальым: вет тунемаш пураш кӱлешак! Шонымашкем шуман. Уке гын шкемым шке пытарашат шоненам. Пединститут гыч Аля Смирнова толын ыле. Когыньнан кокла гыч пеш ойырат, пуйто арверым пазарыште аклат: «Аля, Валя, пурлашкыла савырныза. А ынде — шолашкыла». Шижам: очыни, мыйым ынешт нал. Кенета окна ончылно шинчыше баяным ужым. Мый комиссийлан ойлем: «Час тыланда баян дене шоктен ончыктем». Ну шоктем вет. Саҥга гыч пӱжвӱд йога. Тыге мыйым нальыч. Вара комиссий еҥ-влак каласеныт: пеш эмоциян ӱдыр, тудым тунемаш налашак кӱлеш. Анатолий Луначарский лӱмеш ГИТИС-ын икымше калыкле* студийышкыже тунемаш пурышым. Вич ий вич кече гай эртен кайыш».

Тыге 1965 ийыште Юрий Рязанцев, Галина Иванова-Ямаева, Геннадий Копцев… дене пырля тудо М.Шкетан лӱмеш Марий драмтеатрыш толын. Чылаже ныл спектальым конденыт. В.Смирнова тушто ик ий веле пашам ыштен гынат, кум спектакльыште тӱҥ рольым модын шуктен. Марла уданрак ойлымыжлан кӧра В.Смирнова тӱрлӧ кундемысе руш театрлаште пашам кычалаш тӱҥалын. Тыге 1966 ийыште Казахстанын Петропавловскысе областьысе драмтеатрыштыже ыштен, 1967 ийыште Арзамасыш куснен, вара тудым Тора Эрвелысе Уссурийск, Коми, Тобольск, Иркутск кундемла вашлийыныт. «Пырля тунемме йолташем-шамыч тыгодым пачеран лийыныт, ешым погеныт гын, мый эре тӱрлӧ вере коштынам, тӱням ужмем шуын», — ойла тудо.

Икана Санкт-Петербургыш тукым изаж деке унала мийымыж годым тушто ик пӧръеҥ дене палыме лийын. Самырык-влак коклаште йӧратымаш ылыжын. Тыге Иркутск областьыште тыршымыж годым саде пӧръеҥ 1979 ийыште Валентинам шкеж дек наҥгаен.

Санкт-Петербург провинциал актрисым пеш шокшын вашлийын огыл. Тунам В.Смирнова «Ленфильмыште» актёр-влакын учётышкышт шогалын да киношто сниматлалташ тӱҥалын. Такшым студент улмыж годымак тудо кок киносо эпизодышто модын шуктен, кеч нунылан ГИТИС-ыште тидым ышташ чареныт гынат (эсогыл тунемме вер гыч луктын колтен кертыныт).

Кызыт Валентина Санкт-Петербургышто эргыж дене пырля ила, тыгак фильмлаште сниматлалтеш. Ты оласе Марий автономийын чолга еҥже. Икманаш, тудо шонымашкыже шуын, садлан чонжыланат ласка. А чонлан ласка гын,илыш эшеат чот чеверрак.

Валентина Смирнован киношто модмо рольжо-влак:
— «Мраморный дом» (М.Горький лӱмеш киностудий, 1961 ий) — сар жапысе азан ӱдырамаш;
— «Инженер Графтио» (М.Горький лӱмеш студий, 1979 ий) — Графтион пелашыже.
— «Сказка о звездном мальчике» (Беларусьфильм, 1983) — Камергерша Инфанта;
— «Соло» (Ленфильм, 1980) — банщица. Тыште эргыжат модын.
— «Сквозь огонь» (Ленфильм, 1982) – Анна;
— «Свидетель» (Беларусьфильм, 1985) — Галина Иосифовна;
— «Улицы разбитых фонарей» фильмын серийлаштыже:
— «Чарующие сны» — Ленан аваже;
— «Врачебная тайна» — прихожанка;
— «Сальдо – бульдо» — пошкудо ӱдырамаш;
— «Не дороже денег» — шоҥго интеллигент кувай;
— «Юнкера» сериал – Глафира.

Валентина Смирнова дене «Шинчаваш» передачым тыште ончаш лиеш >>

Ирина Степанова

Фотом В.Смирнован альбомжо гыч налме

Налмывер: «Кугарня» газет

2 комментария

Filed under Артикль-влак, Видео

2 responses to “Икымше марий киноактриса Санкт-Петербургышто ила

  1. Ончышо

    Вара мо дене тиде икымше киноактрисе марий улеш? Рушла фильмалште рушла ойлен, модын, марлаже пыкше пеҥештыл шинча. Шоҥгылекыже марий улмыжым шарналтен да марий тÿняште герой лиймыже шуктен колтен, молан манаш гын руш культурылан ÿмыржö мучко тарзыланыше «марий» киноактриса руш культурышто так ала-могай эпизодышто изи роль-валкым модшо нигö лийын. Але марте марий культурыштат иктаж мом ышташ шонымыж дене палыме лийын огыл.

  2. Петан

    Мые весылан куанем: — вет ты саманыште, чыла кугу тöра-влакым Петербург гыч налыт. Ала Валентина Васильевнам министрлан шогалтат ыле? Марий Элыште огыл гын, кеч Москошто?

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s